Skip to main content
Query

2.10: Kuzungumza mara mbili

  • Page ID
    165231
  • \( \newcommand{\vecs}[1]{\overset { \scriptstyle \rightharpoonup} {\mathbf{#1}} } \) \( \newcommand{\vecd}[1]{\overset{-\!-\!\rightharpoonup}{\vphantom{a}\smash {#1}}} \)\(\newcommand{\id}{\mathrm{id}}\) \( \newcommand{\Span}{\mathrm{span}}\) \( \newcommand{\kernel}{\mathrm{null}\,}\) \( \newcommand{\range}{\mathrm{range}\,}\) \( \newcommand{\RealPart}{\mathrm{Re}}\) \( \newcommand{\ImaginaryPart}{\mathrm{Im}}\) \( \newcommand{\Argument}{\mathrm{Arg}}\) \( \newcommand{\norm}[1]{\| #1 \|}\) \( \newcommand{\inner}[2]{\langle #1, #2 \rangle}\) \( \newcommand{\Span}{\mathrm{span}}\) \(\newcommand{\id}{\mathrm{id}}\) \( \newcommand{\Span}{\mathrm{span}}\) \( \newcommand{\kernel}{\mathrm{null}\,}\) \( \newcommand{\range}{\mathrm{range}\,}\) \( \newcommand{\RealPart}{\mathrm{Re}}\) \( \newcommand{\ImaginaryPart}{\mathrm{Im}}\) \( \newcommand{\Argument}{\mathrm{Arg}}\) \( \newcommand{\norm}[1]{\| #1 \|}\) \( \newcommand{\inner}[2]{\langle #1, #2 \rangle}\) \( \newcommand{\Span}{\mathrm{span}}\)\(\newcommand{\AA}{\unicode[.8,0]{x212B}}\)

    Lugha hiyo iliyoelezwa na Orwell inaitwa doublespeak. Ni alielezea na William Lutz, mwandishi wa kitabu “Doublespeak”, kama lugha ambayo “inafanya mbaya kuonekana nzuri, hasi kuonekana chanya, mbaya kuonekana kuvutia au angalau kuvumiliwa. Ni lugha inayoficha au kuzuia mawazo.” 1

    Lutz kubainisha aina kadhaa za doublespeak kulingana na kama euphemisms hutumiwa kupotosha au kudanganya kuhusu ukweli mbaya au hali ya aibu, au kama kujishughulisha, umechangiwa, penye giza au esoteric jargon hutumiwa kutoa hewa ya ufahari, profundity au mamlaka kwa hotuba ya mtu au kujificha yoyote mbaya hali halisi au mambo ya aibu.

    Aina nyingine ya kuzungumza mara mbili, ambayo Lutz anasema, ni lugha ambayo ni wazi na sahihi lakini inamaanisha kitu ambacho ni cha uongo. Kwa mfano, maneno “hakuna cholesterol” yanaweza kupatikana mbele ya mfuko wa viazi Chip ambao viungo (vilivyoorodheshwa wazi nyuma ya mfuko) vinajumuisha mafuta yaliyojaa (ambayo yanabadilishwa kuwa cholesterol wakati wa kuliwa). Orwell na Lutz wanatukumbusha kwamba mtafakari muhimu lazima awe macho dhidi ya ukiukwaji wa hila wa lugha kama: kutumia maneno matupu, jargoni, na lugha isiyofichika ili kudanganya na kupotosha. Matumizi ya lugha isiyo na utata na mhubiri yanaweza kuunda matatizo matatu tofauti kwa mfikiri muhimu.

    Lugha isiyofaa inaweza kusababisha kuchanganyikiwa. Watangazaji hutumia misemo kama “Mpya na Kuboresha,” na “Kaimu Kasi,” ili kuunda utata katika watazamaji wao. Hii inaruhusu watu binafsi kutafsiri maneno kama vile mahitaji ya watazamaji tofauti kibali. Kwa njia hiyo, utata unaohusishwa na lugha kama “wakati mzuri” au “mengi,” huruhusu watu kutafsiri mambo moja kwa moja, na labda tofauti, kutokana na jinsi mtumaji wa ujumbe alivyokusudia.

    Lugha isiyofaa inaweza kusababisha kuzalisha zaidi na kugeuza. Kufikiri kwa maneno yasiyofaa huelekea kusababisha kuainisha makundi makubwa ya watu, matukio, na vitu chini ya lebo moja. Kwa mfano, “Madereva wadogo wote ni sawa, wasio na wasiwasi na hatari.” “Wanafunzi hawajali kuhusu kujifunza. Wanajali tu kupata daraja nzuri.” Zaidi ya utata, uwezekano mkubwa zaidi ni kupuuza tofauti za mtu binafsi na kuainisha wanachama wote wa kikundi kuwa sawa.

    Lugha isiyofaa inaweza kusababisha kupungua. Kupindua hutokea wakati watu wanatumia neno lile bila kukusudia kumaanisha mambo tofauti au kutumia maneno tofauti ili kuwakilisha kitu kimoja. Matatizo ya kupitisha yana uwezekano mkubwa wa kutokea wakati tunatumia lugha isiyo na maana, kwa sababu hakuna njia ya kuangalia usahihi wa neno dhidi ya tukio halisi ambalo linatumiwa kuelezea. Kwa mfano, “Sijui kwa nini niligonjwa, nilikuwa na 'kidogo' cha kunywa tu.” Kwa mtu mmoja “kidogo” inaweza kuwa kinywaji kimoja, lakini kwa mtu mwingine inaweza kuwa pakiti sita. Hii daima inanikumbusha mwanafunzi katika darasa langu ambaye angeniuliza kama wangeweza kuondoka darasa “mapema kidogo.” Baada ya kusema ndiyo, Nilishangaa kuwaona kuondoka baada ya darasa alikuwa katika kikao kwa muda wa dakika 15 tu. Wazo lao la “mapema kidogo” na mgodi walikuwa tofauti sana.

    Kutoa usahihi zaidi wa lugha kwa ujumla huchukuliwa kuwa faida katika mazingira ya ubishi. Usahihi mkubwa hutoa hisia ya uelewa bora juu ya kile mtu anachomaanisha. Maneno sahihi kazi ili kuepuka kutokuelewana kati ya mtumaji na mpokeaji. Msimamo bora wa mawasiliano ni kusema nini unachosema kwa kutumia lugha sahihi iwezekanavyo, kwa kuzingatia: wakati, mahali, mtu na tukio.

    Screen Shot 2020-09-05 saa 12.04.17 PM.png
    Maneno Yaliyobeba: Jinsi Lugha inavyounda Mjadala

    NPR Blog Februari 2, 2013

    Maneno yanafanya zaidi ya kuelezea ulimwengu. Wao hufafanua halisi.

    Wanaunda na kuiweka sura. “Watu wengi hawaelewi jambo hili,” anasema mwanaisimu George Lakoff wa Chuo Kikuu cha California, Berkeley. “Watu wengi wanafikiri kwamba maneno yanataja mambo duniani na kwamba hayana upande wowote. Na hiyo si kweli.”

    Lakoff ameandika vitabu vingi kuhusu wazo hili. “Kiingereza haina tu fit dunia. Kiingereza inafaa jinsi unavyoelewa ulimwengu kupitia muafaka wako, "Anasema. “Na katika siasa wao ni muafaka wa kimaadili.”

    Miongo kadhaa iliyopita, pollster Frank Luntz aliwasaidia Republican kufikiri nguvu ya maneno. Aliwaonyesha kuwa wapiga kura wana uwezekano mkubwa wa kupinga kodi ya mali isiyohamishika ikiwa inaitwa “kodi ya kifo.” Aligundua kwamba Wamarekani wanapenda kuchimba mafuta zaidi kama inaitwa “utafutaji wa nishati.”

    “Phraseology huamua muktadha. Na muktadha huamua mafanikio au kushindwa,” Luntz anasema.

    Kisha, kuna “mageuzi.” Ben Zimmer, mtayarishaji mtendaji wa Thesaurus Visual, anasema wanasiasa wa pande zote mbili wanasema neno hilo kwenye jitihada yoyote ya kubadilisha mpango - kuanzia mageuzi ya kodi hadi mageuzi ya uhamiaji.” 'Reform' ni mojawapo ya maneno hayo ambayo yanashtakiwa sana na husaidia kuwasilisha msimamo wa mtu mwenyewe kama kitu chanya - njia ya kutetea mabadiliko kwa mwanga mzuri,”

    http://www.npr.org/blogs/itsallpolit...882077/loaded - maneno-jinsi-lugha-maumbo-bunduki mjadala

    Kumbukumbu

    1. Lutz, William. Doublespeak. Brooklyn: Kumbukumbu Books Inc., 2016